Değerler...

  • Dolar 4.0627
  • Euro 4.9949
  • GR ALTIN 174.65
  • ÇEYREK 285.58

  • 21 Mart 2018, Çarşamba 13:15
HasanTÜLÜCEOĞLU

Hasan TÜLÜCEOĞLU

GÜNCELLEME VE MÜCEDDİD

Ebu Davu’un süneninde rivayet edilen bir hadiste Peygamber Efendimiz şöyle buyurmaktadır: Allah her yüzyılın başında bu ümmet için dinini yenileyecek birini (müceddid) gönderir.(Ebu Davut, melahim1)

Sahihliği tartışmalı hadiste geçen “müceddid” ifadesi yenileyen, yenileyici olarak tercüme edilip anlaşılmıştır. Esasta buradaki yenileme, dini canlandırma, tüm toplumda dini yeniden canlı tutma, etkin ve etken kılma demektir. Elbette ki sahih, doğru, gerçek şekliyle dini hakim kılmayı kastediyoruz. Aslıyetinden uzaklaşarak toplumda kısa surede yaygınlaşan tahrif edilmiş Hıristiyanlık gibi olmamalı.

Tecdid ve müceddid kavramlarını bilişimsel ifade olan güncelleme ile karşılamak doğru ve yeterli değildir. İslam dininin “n’as” diye ifade edilen kesin ve hiçbir zaman değişmeyen hükümleri vardır. Bunların güncellemesi söz konusu olamaz.

Hadiste bahsedildiği üzere zamanla adeta küllenen din, bir müceddidin topluma anlatımıyla yeniden alevlenip canlanır. Kesbi ve vehbi bilgi sahibi bu kimseler dini yeniden toplumda etkin ve etken kılarlar. Müceddid olarak Sultan Ömer bin Abdülaziz’den Gazali’ye, İmam Şafi’den Mevlana’ya asırlar için bir çok isimler verilir. Bir çoğuncada son asrın müceddidi Said Nursi hazretleridir ki o da eserlerinde İmam Rabbani’yi öne çıkararak ikinci bin yılın müceddidi olarak ifade eder.

Elbette ki insanlığın tarih sürecinde bilgi edinme açısından tekamül eden toplumlarda zamandan zamana esaslar, şartlar değişir, değişmiştir. Yeni konular, yeni durumlar, yeni uygulamalar söz konusu olmaktadır. Zamanın değişmesiyle ortaya çıkan yeni durumlar için yeni hükümler verilmelidir.

Bu mecellede şu şekilde ifade edilir: “Ezmanın tegayyürü ile ahkâm tagayyür eder. (Yani, zamanın ve şartların değişmesiyle, gerekçeli hükümler de değişir.)”

Dini ıstılahta “içtihad” olarak ifade edilen bu yeni hüküm verme elbette ki işin ehli kişilerin işidir. Said Nursi 27. sözde “içtihad” konusunu işlemiş, yeni yorumların yeni hükümlerin gerekli olduğunu belirtip bu zamanda içtihadın altı sebepten mümkün olmayacağını kendi sebepleriyle uzun uzun anlatmıştır.

Burada esas olan yeni hükümler verecek, yeni yorumlar yapacak müçtehidlerin ve müceddidlerin yetişmesidir. Dini tüm toplumda, tüm yönleriyle hayatın içinde, esaslarından sapmadan etkin ve etken kılarak işlevlik kazanmasını yetişecek bu bilginler mümkün kılacaktır.

Tüm dünyanın son iki yüzyıldır yaşadığı, tüm dinlerin sarsıldığı, özellikle İslam dünyasının avam ifadeyle ‘feleğinin şaştığı’ bu son zamanda hala bu bombardımanın şaşkınlığını atlatamamışken dinin güncellemesi bir başka şaşkınlık olduğu gibi etrafta bu işi yapacak eşhasın varlığı ne derecededir bakmak gerekir.

Gelmiş geçmiş müçtehid imamların yetişme şartları dikkate alındığında güncelleme ve tecdidin konuşulmasının henüz çok erken olduğu kanısındayım.

Elbette fikir akımları, toplumsal olaylar karşısında sarsılan İslam toplumunda bugün din küllenmiş durumda. Zamanla olumsuza doğru giden algı anlayış ve uygumlalar söz konusu. Bazı hususlar öne çıkarılırken çok önemli bazı hususlarda geri planda kalmış durumda. Elbette ki bu eksiklerin ele alınıp yerli yerinde değerlendirilmesi elzemdir. Tipik bir örnek vermek gerekirse günümüz dindarı yediği yitecekte domuz eti olup olmadığı hususunda oldukça hassas olurken elde ettiği kazancının helalık ve haramlığına hiç ehemmiyet vermemektedir.

Bütün bunların düzeltilmesi, her alanda beş başı mamur tabiriyle yetişecek yüzlerce din bilginin varlığına bağlıdır. Tabi ki bu alimler devletin hadi alim yetiştirelim demesiyle de yetişmez. Geçmiş bilginlerin yetişmesi öncelikle kesbidir. Yani bir eğitim tedrisatından geçmişlerdir. Sonrasında ise vehbidir. İkisinin bir arada olması müçtehidi doğurur. Vehbilik ise isteğe ve özgür iradeye bağlıdır. Tahakkümün olduğu yerde vehbiyet olmaz.

Bu yol çok uzun, meşakkatli ve zor, ama mutlaka elzemdir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 29 19 3 7 35 60
2 Beşiktaş 29 17 8 4 32 59
3 İstanbul Başakşehir 29 18 5 6 20 59
4 Fenerbahçe 29 16 9 4 27 57
5 Trabzonspor 29 12 10 7 11 46
6 Kayserispor 29 12 8 9 -4 44
7 Göztepe 29 12 7 10 -5 43
8 Demir Grup Sivasspor 29 12 5 12 -7 41
9 Kasımpaşa 29 11 7 11 0 40
10 Yeni Malatyaspor 29 10 8 11 -4 38
11 Antalyaspor 29 9 8 12 -13 35
12 Akhisarspor 29 9 7 13 -10 34
13 Bursaspor 29 9 6 14 -5 33
14 Aytemiz Alanyaspor 29 9 5 15 -5 32
15 Gençlerbirliği 29 7 9 13 -11 30
16 Atiker Konyaspor 29 7 8 14 -5 29
17 Osmanlıspor FK 29 7 8 14 -9 29
18 Karabükspor 29 3 3 23 -47 12
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 31 17 9 5 26 60
2 Ümraniyespor 31 17 6 8 15 57
3 MKE Ankaragücü 31 16 8 7 14 56
4 Gazisehir Gaziantep FK 31 15 8 8 26 53
5 Boluspor 31 16 5 10 20 53
6 Altınordu 31 14 7 10 8 49
7 Vartaş Elazığspor 31 13 8 10 13 47
8 Erzurum BB 31 12 10 9 8 46
9 İstanbulspor 31 13 7 11 4 46
10 Balıkesirspor 31 14 6 11 6 45
11 Giresunspor 31 11 8 12 5 41
12 Adanaspor 31 11 7 13 -9 40
13 Adana Demirspor 31 10 7 14 -3 37
14 Eskişehirspor 31 10 7 14 1 34
15 Denizlispor 31 9 7 15 -8 34
16 Samsunspor 31 7 13 11 -13 34
17 Manisaspor 31 7 3 21 -40 15
18 Gaziantepspor 31 2 4 25 -73 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 31 22 5 4 46 71
2 Menemen Belediyespor 31 21 6 4 40 69
3 Afjet Afyonspor 31 19 7 5 27 64
4 Keçiörengücü 31 18 6 7 37 60
5 Sivas Belediyespor 31 17 9 5 25 60
6 Sancaktepe Belediyespor 31 15 10 6 21 55
7 İnegölspor 31 15 7 9 6 52
8 Sarıyer 31 12 5 14 0 41
9 Etimesgut Belediyespor 31 11 8 12 0 41
10 Kastamonuspor 31 12 3 16 2 39
11 Tokatspor 31 10 9 12 -9 39
12 Eyüpspor 31 11 4 16 -8 37
13 Amed Sportif 31 10 7 14 -4 34
14 Bucaspor 31 9 7 15 -11 31
15 Tuzlaspor 31 8 7 16 -12 31
16 Bodrumspor 31 8 7 16 -16 31
17 Kocaeli Birlik Spor 31 4 4 23 -43 13
18 Mersin İdmanyurdu 31 1 1 29 -101 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 31 18 6 7 26 60
2 Sanliurfaspor 31 18 4 9 19 58
3 Altay 31 16 9 6 23 57
4 Sakaryaspor 31 16 9 6 17 57
5 Bandırmaspor 31 16 7 8 16 55
6 Bugsaşspor 31 15 8 8 20 53
7 Hacettepe Spor 31 14 11 6 18 53
8 Konya Anadolu Selçukspor 31 13 9 9 2 48
9 Niğde Belediyespor 31 13 6 12 0 45
10 Kırklarelispor 31 10 8 13 -9 38
11 Pendikspor 31 9 9 13 -10 36
12 Zonguldak Kömürspor 31 9 9 13 -11 36
13 Kahramanmaraşspor 31 8 11 12 -14 35
14 Fatih Karagümrük 31 10 4 17 -14 34
15 Fethiyespor 31 7 11 13 -12 32
16 Nazilli Belediyespor 31 5 8 18 -26 23
17 Karşıyaka 31 6 9 16 -14 21
18 Silivrispor 31 2 10 19 -31 16
NAMAZ VAKİTLERİ
yukarı çık